Обращение Правления СК КР о фильме "Жусуп"

   ОФИЦИАЛЬНОЕ ОБРАЩЕНИЕ Правления Союза кинематографистов Кыргызской Республики касательно ситуации вокруг государственного кинопроекта «Жусуп».

   «Жусуп» мамлекеттик кинодолбоорунун тегерегиндеги кырдаалга карата Кыргыз Республикасынын Кинематографисттер союзунун Башкармалыгынын РАСМИЙ КАЙРЫЛУУСУ.

ОФИЦИАЛЬНОЕ ОБРАЩЕНИЕ Правления Союза кинематографистов Кыргызской Республики касательно ситуации вокруг государственного кинопроекта «Жусуп»:

Правление Союза кинематографистов Кыргызской Республики (далее СК КР) выражает глубокую профессиональную озабоченность ситуацией, сложившейся вокруг производства и приемки национального кинопроекта «Жусуп».

Считаем необходимым официально заявить, что Союз кинематографистов, являясь главным консолидирующим профессиональным объединением отрасли, был полностью исключен из процесса работы над данной картиной. Наше объединение не имело возможности ознакомиться с проектом ни на этапе его первоначального утверждения, ни в процессе разработки концепции и сценария, ни на стадии производства и монтажа.

За весь период реализации столь масштабного проекта, финансируемого из государственного бюджета, к нам ни разу не обратились с инициативой собрать расширенный творческий пленум для открытого профессионального обсуждения картины.

Напоминаем, что Союз кинематографистов, основанный еще в 1962 году на протяжении уже более 60 лет является главным консолидирующим институтом отрасли. И как профильное объединение индустрии, обладает наивысшей компетенцией и является наиболее подходящим институтом для осуществления всесторонней, независимой творческой и экспертной оценки национальных кинопроизведений до их запуска в производство.

Однако в настоящее время укореняется деструктивная практика: к нам обращаются исключительно постфактум, ожидая вынесения вердикта по уже готовому продукту и легитимизации кулуарно принятых решений. Подобная губительная практика не просто обесценивает институт независимой экспертизы, она наносит непоправимый урон имиджу всего творческого сообщества страны. Когда профильные объединения искусственно отстраняют от процессов, а затем принуждают одобрять сомнительные результаты, это бросает тень на репутацию всех деятелей искусства, будь то в сфере кино, музыки, театра или литературы.

Мы убеждены, что при формировании и реализации государственного заказа профильным ведомствам необходимо шире смотреть на роль профессиональных объединений. Творческие союзы должны выступать главным рабочим инструментом и экспертным фильтром для государства. Только обязательное прохождение крупных бюджетных проектов через сито открытых обсуждений, художественных советов и творческих пленумов гарантирует произведениям (картинам, спектаклям или музыкальным произведениям) реальную профессиональную оценку.

Именно такой прозрачный механизм является единственным надежным барьером, способным исключить лоббирование узких корпоративных или личных интересов при распределении государственных средств и минимизировать риски создания низкохудожественных произведений.

В связи с вышеизложенным, Правление СК КР призывает государственные органы пересмотреть регламент взаимодействия с профессиональным сообществом и внедрить практику обязательного участия Союза кинематографистов как при формировании государственного заказа, так и в независимой экспертизе проектов, претендующих на полное государственное финансирование.

С уважением,

Правление Союза кинематографистов Кыргызской Республики.

Председатель Правления: Бусурман Одуракаев - Народный артист Кыргызской Республики, актер театра и кино, кинорежиссер.

Члены Правления:

Бекболот Айдаралиев - Заслуженный деятель культуры Кыргызской Республики, кинооператор-постановщик, педагог.

Сакын Карабаев – Заслуженный артист Кыргызской Республики, актер театра и кино.

Шамиль Джапаров - кинорежиссер, сценарист, педагог.

Райхан Абдраимова - ветеран кыргызского кино, редактор.

Гульмира Керимова - обладатель Почетной грамоты КР, кинопродюсер, организатор

кинофестивалей.

Толкун Наматбаева – сценарист, независимый журналист, международный обозреватель.

Стамбулбек Мамбеталиев - старший преподаватель (КТУ «Манас»), кинорежиссер, кинооператор.

Эрке Джумакматова - независимый кинопродюсер, режиссер, Председатель Ассоциации кинопродюсеров КР. Отличник культуры.

Акжол Бекболотов - кинооператор-постановщик, режиссер.

Токтобек Усенов - кинорежиссер, писатель, сценарист. Отличник культуры.

«Жусуп» мамлекеттик кинодолбоорунун тегерегиндеги кырдаалга карата Кыргыз Республикасынын Кинематографисттер союзунун Башкармалыгынын РАСМИЙ КАЙРЫЛУУСУ:

Кыргыз Республикасынын Кинематографисттер союзунун (мындан ары КР КС) Башкармалыгы «Жусуп» улуттук кинодолбоорун өндүрүү жана кабыл алуунун тегерегинде түзүлгөн кырдаалга байланыштуу терең кесиптик тынчсыздануусун билдирет.

Кинематографисттер союзу тармактын башкы бириктирүүчү кесиптик бирикмеси катары бул тасманын үстүндө иштөө процессинен толугу менен четтетилгендигин расмий түрдө билдирүүнү зарыл деп эсептейбиз. Биздин бирикме долбоор менен аны баштапкы бекитүү этабында да, концепциясын жана сценарийин иштеп чыгуу процессинде да, өндүрүш жана монтаждоо стадиясында да таанышууга мүмкүнчүлүк алган жок.

Мамлекеттик бюджеттен каржыланган мындай масштабдуу долбоорду ишке ашыруунун бардык мезгилинде тасманы ачык кесиптик талкуулоо үчүн кеңейтилген чыгармачыл пленумду чогултуу демилгеси менен бизге бир да жолу кайрылышкан жок.

Эскерте кетсек, 1962-жылы эле негизделген Кинематографисттер союзу 60 жылдан ашуун убакыттан бери тармактын башкы бириктирүүчү институту болуп саналат. Ошондой эле индустриянын тармактык бирикмеси катары эң жогорку компетенттүүлүккө ээ жана улуттук киночыгармаларды өндүрүшкө киргизердин алдында аларды ар тараптуу, көз карандысыз чыгармачылык жана эксперттик баалоодон өткөрүү үчүн эң ылайыктуу институт болуп эсептелет.

Бирок азыркы учурда деструктивдүү тажрыйба тамыр жаюуда: бизге жалаң гана постфактум кайрылышып, даяр болгон өнүм боюнча чечим чыгарууну жана көшөгө артында кабыл алынган чечимдерди легалдаштырууну күтүшөт. Мындай зыяндуу тажрыйба көз карандысыз экспертиза институтун кунсуздандырып гана тим болбостон, өлкөнүн бүткүл чыгармачыл коомчулугунун аброюна орду толгус зыян келтирет. Тармактык бирикмелерди процесстерден жасалма түрдө четтетип, андан кийин шектүү жыйынтыктарды жактырууга мажбурлаганда, бул кино, музыка, театр же адабият чөйрөсүндө болбосун, бардык искусство ишмерлеринин беделине шек келтирет.

Мамлекеттик тапшырыкты калыптандырууда жана ишке ашырууда тармактык мекемелер кесиптик бирикмелердин ролуна кененирээк карашы керек деп ишенебиз. Чыгармачыл союздар мамлекет үчүн башкы жумушчу курал жана эксперттик чыпка катары чыгышы керек. Ири бюджеттик долбоорлордун ачык талкуулар, көркөм кеңештер жана чыгармачыл пленумдар элегинен милдеттүү түрдө өтүшү гана чыгармаларга (тасмаларга, спектаклдерге же музыкалык чыгармаларга) реалдуу кесиптик баа берилишин кепилдейт. Дал ушундай ачык-айкын механизм мамлекеттик каражаттарды бөлүштүрүүдө тар корпоративдик же жеке кызыкчылыктарды сүрөөгө (лоббирлөөгө) жол бербөөчү жалгыз ишенимдүү тоскоолдук болуп саналат.

Жогоруда баяндалгандарга байланыштуу, КР КС Башкармалыгы мамлекеттик органдарды кесиптик коомчулук менен өз ара аракеттенүү регламентин кайра карап чыгууга, ошондой эле Кинематографисттер союзун мамлекеттик тапшырыкты калыптандырууда жана толук мамлекеттик каржылоого талапкер болгон долбоорлордун көз карандысыз экспертизасында милдеттүү түрдө катыштыруу тажрыйбасын киргизүүгө чакырат.

Урматтоо менен, Кыргыз Республикасынын Кинематографисттер союзунун Башкармалыгы.

Башкармалыктын төрагасы: Бусурман Одуракаев - Кыргыз Республикасынын Эл артисти, театр жана кино актеру, кинорежиссер.

Башкармалыктын мүчөлөрү:

Бекболот Айдаралиев - Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, кинооператор-коюучу, педагог.

Сакын Карабаев – Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти, театр жана кино актеру.

Шамиль Джапаров - Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, кинорежиссер, сценарист.

Райхан Абдраимова - кыргыз киносунун ардагери, редактор.

Гульмира Керимова - КР Ардак грамотасынын ээси, кинопродюсер, кинофестивалдардын уюштуруучусу.

Толкун Наматбаева – сценарист, көз карандысыз журналист, эл аралык баяндамачы.

Стамбулбек Мамбеталиев - ага окутуучу («Манас» КТУ), кинорежиссер, кинооператор.

Эрке Джумакматова - көз карандысыз кинопродюсер, режиссер, КР Кинопродюсерлер ассоциациясынын төрайымы. Маданияттын мыктысы.

Акжол Бекболотов - кинооператор-коюучу, режиссер.

Токтобек Үсөнов - кинорежиссер, жазуучу, сценарист. Маданияттын мыктысы.